Rozdzielność majątkowa na żądanie wierzyciela małżonka
6 kwiecień 2010. Kategoria: Rozdzielność majątkowa. Brak komentarzy.
Rozdzielność majątkową można wprowadzić albo na drodze umowy majątkowej małżeńskiej (intercyzy), lub też na mocy orzeczenia sądu. Do dnia 20 stycznia 2008 roku, aby uzyskać rozdzielność majątkową, potrzebna była zgoda małżonków - w przypadku intercyzy obojga, natomiast w przypadku orzeczenia sądowego przynajmniej jednego z nich. Jednakże obecnie, również wierzyciel może żądać ustanowienia rozdzielności majątkowej jednego ze współmałżonków.
Z czego wierzyciel może żądać zaspokojenia długu, jeśli ten zaciągnięty został bez zgody współmałżonka?
Jeśli w małżeństwie istnieje ustrój wspólności majątkowej, wówczas można mówić o trzech majątkach: majątku wspólnym (objętym wspólnością) oraz o dwóch majątkach osobistych każdego z małżonków.
We wspólności majątkowej małżeńskiej nie występują udziały, w przeciwieństwie do ?zwykłej” współwłasności ułamkowej. Nie można więc stwierdzić, że mąż bądź żona posiadają połowę udziału nieruchomości, która należy do ich majątku wspólnego.
W myśl przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 41 § 2), w przypadku gdy małżonek zaciągnie zobowiązanie bez zgody współmałżonka lub zobowiązanie jednego z małżonków nie wynika z czynności prawnej, wierzyciel może wyegzekwować dług z
- majątku osobistego dłużnika,
- wynagrodzenia za pracę lub,
- dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej,
- korzyści uzyskanych z jego praw autorskich,
- a w momencie, gdy wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.
Zatem nie jest możliwe, aby wierzyciel sięgnął do majątku wspólnego. A są przypadki, w których właśnie majątek wspólny jest atrakcyjny dla wierzyciela, gdy zadłużony małżonek nie pracuje ani nie uzyskuje innych dochodów oraz posiada niewielki majątek osobisty. Dopiero ustanie wspólności majątkowej i podział majątku doprowadziłby do tego, że małżonek-dłużnik uzyska w drodze podziału część majątku wspólnego, z którego można by prowadzić egzekucję.
Ustanowienie rozdzielności majątkowej na żądanie wierzyciela
Zgodnie z art. 52 § 1a K.r.o wierzyciel nie musi czekać aż między między małżonkami ustanie wspólność majątkowa.
Małżonek zawsze może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej “z ważnych powodów” (§ 1), natomiast wierzyciel natomiast musi posiadać tytuł wykonawczy.
Przepis wymaga również, by “uprawdopodobnił”,iż zaspokojenie jego wierzytelności wymaga dokonania podziału majątku wspólnego. Nie wolno jednak mylić uprawdopodobnienia z udowodnieniem. Pojęcie to nie jest zdefiniowane w przepisach, przepis art. 243 k.p.c. stanowi jedynie, iż zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne, ilekroć ustawa przewiduje uprawdopodobnienie zamiast dowodu.
Sąd Najwyższy stwierdził, iż sąd może uznać jakieś twierdzenie za uprawdopodobnione tylko wtedy, gdy nabierze przekonania, iż prawdopodobnie tak właśnie było lub jest (wyrok z dnia 19 czerwca 1951 r., sygn. akt C. 398/51, OSN 1951/III poz. 89; wyrok z dnia 9 września 1961 r. 4, sygn. akt CZ 54/61, OSNCP 1963/6 poz. 114 i z dnia 13 lipca 1966 r., sygn. akt II CZ 74/66, OSPiKA 1967/3 poz. 68) - nie musi natomiast nabierać pewności, że tak jest lub było. Uprawdopodobnienie oznacza zatem znacznie mniej niż udowodnienie.
Sprawa o ustanowienie rozdzielności majątkowej jest sprawą majątkową i należy do właściwości rzeczowej sądu rejonowego bez względu na wartość przedmiotu sporu.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 1964 r., Nr 9, poz. 59, ze zmianami);
- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 1964 r., Nr 43, poz. 296, ze zmianami)
